|
Als hoofdorganist van de Grote Kerk te Gorinchem maakt Gerben deel uit van de Orgelcommissie Grote Kerk Gorinchem. De commissie organiseert tal van activiteiten rond het monumentale Bätz/Witte-orgel.
Instrument
Het Bätz/Witte orgel van de Grote Kerk in Gorinchem is in september 1853 in gebruik genomen. Dit orgel, waarvan het eerste ontwerp dateert uit 1851, is het eerste door C.G.F. Witte gerealiseerde driemanuaals orgel met een rugpositief. Het is ook zijn eerste ontwerp in de zogenaamde rondboogstijl. Het front is geïnspireerd op een ontwerp voor een nieuw orgel in de Zuiderkerk te Rotterdam (1850). De drie beelden op de hoofdkas zijn vervaardigd door de Utrechtse beeldhouwer Joannes Rijnbout.
Bij de bouw van het orgel maakt men gebruik van een aanzienlijke hoeveelheid pijpwerk van het in 1761 door Johann Heinrich Hartmann Bätz gebouwde orgel in de vorige kerk. Deze had op zijn beurt weer gebruik gemaakt van pijpwerk vervaardigd door Stephanus Cousijns uit 1666.
Het orgel is in de loop der jaren diverse malen hersteld en gewijzigd. Schoonmaak- en herstelwerkzaamheden vonden onder meer plaats in 1872 (C.G.F. Witte), 1885 (J.F. Witte) en 1899 (L. van Dam en Zonen). In 1912 werkte de firma Steenkuijl & Recourt aan het instrument. Deze firma plaatste in 1921 een windmotor en verwijderde daarbij twee van de zes spaanbalgen. In de jaren 1954-60 volgde een ingrijpende restauratie door J.C. Sanders & Zn en K.B. Blank. Daarbij werden de windvoorziening en het pedaalklavier gewijzigd en nieuwe registerknoppen aangebracht. In de periode 1980-1990 voerde de firma Gebr. Van Vulpen een gefaseerde restauratie uit. De firma Pels & Van Leeuwen voegde in 2002 de registers Gedekt 8', Roerquint 6' en Trompet 4' aan het pedaal toe.
In het najaar van 2007 is begonnen met het restauratieplan zoals dat enkele jaren daarvoor is opgesteld door de Rijksorgeladviseur, Jan Bonefaas en Ton van Eck. Gelijktijdig met de restauratie van het Bovenwerk is een zwelkast aangebracht. Deze werkzaamheden zijn eveneens door de firma Pels & Van Leeuwen uitgevoerd.
In april 2010 werd begonnen met groot onderhoud, herstel en reconstructie van de dispositie.
Naast het schoonmaken van het instrument en technisch herstel werd het gehele orgel op gelijke winddruk gezet. De Mixtuur van het Hoofdwerk kreeg weer de oorspronkelijke samenstelling (op 16' basis). De Sesquialter van het Hoofdwerk (Blank, 1970) werd vervangen door een Scherp in Bätz-Witte factuur. Witte had in het oorspronkelijk concept namelijk ook een Scherp gepland. De Sesquialter Rugwerk (Blank, 1970) werd vervangen worden door een Fluit Travers 8' die oorspronkelijk op deze plaats heeft gestaan.
De oplevering van deze zeer succesvolle restauratie heeft inmiddels plaatsgevonden. De feestelijke heringebruikname zal plaatsvinden op zaterdag 4 februari. Zie voor meer informatie de concertagenda!
De aanwezigheid van het vele 18e eeuwse pijpwerk (deels zelfs 17e eeuws) in het Bätz/Witte orgel maakt het instrument zeer bijzonder. Witte heeft in zijn Rugpositief (geheel 1853) sterk willen aansluiten bij dit oude pijpwerk.
Barokmuziek komt in Gorkum dan ook prima tot zijn recht. Daarnaast maken de fantastische grondstemmen en tongwerken van het instrument, alsmede de zeer effectieve zwelkast, het spelen van romantische en symfonische muziek bijzonder goed mogelijk.
Dispositie (pijpwerk tenzij anders vermeld uit 1853)
Hoofdmanuaal C-f3
Prestant 16 – deels 1761
Bourdon 16 – deels 1761 en 1830
Prestant 8 – deel 1761 of eerder
Roerfluit 8 – 1761, d#3-f3 1853
Octaaf 4 – 1761, d#3-f3 1853
Nachthoorn 4 – 1761, d#3-f3 1853
Quint 3 – 1761, d#3-f3 1853
Octaaf 2 – 1761, d#3-f3 1853
Mixtuur III-IV-V - 16’-basis in 2011 gereconstrueerd
Scherp – reconstructie 2011 in Witte-factuur
Cornet V – discant
Fagot 16 – bekers, koppen en stevel 1761, rest 1853
Trompet 8 – bekers, koppen en stevel 1761, rest 1853
Rugpositief C-f3
Prestant 8
Holpijp 8
Fluit travers 8 – reconstructie 2011 in Witte-factuur
Octaaf 4
Fluit 4
Quint 3
Octaaf 2
Mixtuur IV
Cornet V
Trompet 8
Dulciaan 8 – 1960
Bovenwerk C-f3 – in zwelkast uit 2007
Prestant 8
Baardpijp 8 – deels 1761
Quintadeen 8 – deels 1761
Viola 8
Roerfluit 4
Salicet 4
Nazard 3 – deels 1761
Woudfluit 2 – deels 1761
Carillon III – 2008
Schalmij 8 – deels 1761 (bekers, koppen, stevels)
Vox Humana 8 – deels 1761 (bekers, koppen, stevels)
Pedaal C-d1
Prestant 16
Subbas 16
Octaafbas 8
Gedekt 8 – 2002
Roerquint 6 – 2002
Octaaf 4 – 2002
Bazuin 16
Trombone 8
Trompet 4 – 2002
Werktuiglijke registers
Koppel Hoofdmanuaal – Bovenwerk
Koppel Hoofdmanuaal – Rugpositief – 1981
Pedaalkoppel Hoofdmanuaal
Pedaalkoppel Rugpositief
Tremulant Hoofdmanuaal – 1960
Tremulant Rugpositief – in 1980 vernieuwde tremulant van 1960
Tremulant Bovenwerk – reconstructie tremulant in 2011
Afsluiters voor alle werken
Zweltrede Bovenwerk – 2007
Sinds september 2009 is Gerben hoofdorganist van de Grote Kerk te Gorinchem. Aan deze eervolle benoeming is ruimschoots aandacht besteed in de pers. Zie de pagina Media.
Hoofdorganist Grote Kerk
Tot zijn takenpakket behoort de kerkmuzikale invulling van de erediensten, de kerkmuzikale vorming van de gemeente, het geven van (orgel)concerten en alles wat de promotie van het prachtige instrument maar ten goede kan komen. Voorts maakt hij deel uit van de Orgel- en Concertcommissie van de Grote Kerk en was hij betrokken bij derestauratie van het orgel door orgelbouwer Pels en van Leeuwen.
 'Muziek in de Grote Kerk'
Op zondagmiddag 16 mei 2010 (zondag Exaudi, Psalm 27:7) werd om 15.00 uur de Bachcantate "Ach, lieben Christen, seid getrost" uitgevoerd onder leiding van Gerben Budding (kistorgel). Voorafgaand aan de bijeenkomst klonk de Fantasie in c moll van Bach op het hoofdorgel en na afloop de bijbehorende Fuga. Na een openingsgebed was er samenzang van de psalm waaraan de zondag zijn naam ontleent en klonk de traditioneel bij deze zondag horende Evangelielezing met aansluitend een motet van Heinrich Schütz. Voor deze gelegenheid stelde Gerben een ensemble samen uit studenten van het Utrechts Conservatorium (solistisch bezet en op moderne instrumenten). De cantateteksten werden toegelicht door Kand. E.J.Prins uit Houten. Er zal worden gekeken of het mogelijk is om te komen tot een traditie van Bachcantatediensten in de Grote Kerk Gorinchem met een vast, semi-professioneel ensemble o.l.v. Gerben Budding.
Foto mei 2010: Stefán Sigurjónsson
Gemeentekoor Wijk III
Regelmatig verleent het Gemeentekoor van Wijk III o.l.v. Gerben Budding hun medewerking aan de diensten in de Grote Kerk. Het koor wordt ingezet om de gemeente 'nieuwe' liederen aan te leren en brengt liturgische muziek ten gehore.
Het koor werkt op 'projectbasis'. Gedurende een project wordt er om de veertien gerepeteerd op woensdagavond van 19.45-22.00 uur in de Exoduskerk te Gorinchem.
Meer informatie en aanmelden bij dhr. J.Karssies:
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
|
